Bahadır Kara Han hakkındaki Şor destanı

şor destanı

Şor folklorunun ana türlerinden biri halk içinde günümüze kadar gelen destandır. Kahramanlık efsanelerinin halk adı ‘kay’, onları anlatanlara ise ‘kayçı’ derler. Destanlar telli müzik aleti olan kay-komus’un eşliğinde anlatılır.

Bütün destanların ana konusu – kötülük ile mücadeledir. Genellikle kahramanın ölümünden sonra da onun akrabaları ya da arkadaşları bu mücadeleye devam ederler. Şor destanları başlıca dört konu grubuna ayrılabilir: bahadırların mitolojik canavar ile mücadelesi, kabile savaşları, halkın fatih hanlar ile mücadelesi, müzisyenler ve müzik’tir.

Kara Han destanı en yaygın efsanelerden biridir. O birkaç ayrı hikayeden ibarettir. Önce Kara Han bilge karısı Altın-Arıg’ın yardımıyla babası Gök-Han’ın düşmanı ile mücadele eder. Onun sinsi Sarık-Han’ı yenmesine ayrıca Gök-Han’ın sadık hizmetçisi bahadır Kara-Aday yardım eder.

Sonraki hikaye Kara-Han’ın ava gitmesi ile ilgilidir. Av sırasında bahadır oralarda 60 nesil bahadır boyunca yaşayan musun kaybını ortaya çıkarır. Öfkeli Kara-Han bilinmeyen kaçıranın peşine gider. Bahadır ona yaklaştığında kaçıranın beklentilerden çok daha güçlü olduğu ortaya çıkar. Son anda yetişen iki bilinmeyen oğlan kahramanı yakın ölümden kurtarır. Sonra oğlanlar güçlü olmak için musun etini yerler ve Kara-Han’a kendilerinin musun oğulları olduklarını anlatırlar. Bundan sonra her üçü Kara-Han’ın oturduğu yere geri döner. Gelecekte bahadır olacak çocuklara adlar verilir: büyüğü Çabıs-Olak, küçüğü Monçus-Olak olarak adlandırılır.

Sonraki olaylar kardeşlerin bahadır kahramanlıkları ile ilgilidir. Önce onlar anneleri gibi her hangi bir görünüşe sahip olabilen benzersiz kızlar (Gök-kız ve Kan-kız) ile evlenirler. Sonra kardeşler barış döneminde köpek olan ama düşmanlar ile savaş zamanı gelince bahadıra dönüşen Kara-Aday’ı bulmaya karar verirler. Uzun ve zor arayışlardan sonra onalr Kara-Aday’ı bulup onun kötü Çes-Oreken’ı yenmesine yardım ederler.

Üç bahadır evine döndüğünde onu yıkılmış, halk ve sığırı kaçırılmış, Kara-Han’ın babasını ise öldürülmüş bulurlar. Sadece kadınlar kuşlara dönüşüp kurtarılmayı başarırlar. Küçüğü Monçus-Olak düşmanlarını yakalayıp bahadır sopası ile bir gün babası Kara-Han tarafından öldürülen Sarık-Han’ın her iki oğlunu öldürür. Bahadırlar annesi ve karıları tarafından karşılanarak yurduna dönerler.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s