Azerbaycan Efsaneleri ve Revayetleri – Eshab-i Kehf

Geçmişlerde Dağyanus adlı birisi Ölen Seherde çoban imiş, başqalarına qoyun otarırmış. Günlerin bir günü onun qulağma bir milçek qonur. Dağyanus milçeyi qovur. Milçek gedib bir oyuğa düşür. Dağyanus oyuğu qazır ki, milçeyi tapıb öldürsün. Görür ki, oyuqda bir yastı* daş var. Bu daşın üstünde yazılmış:
– Bu daşm altında xezine var. Herkes daşı qaldınb xezineye girerse öler.
Dağyanus qorxusundan daşı qaldırmır. Ölen sehere gidib Molla Ehmedeli adlı birisine deyir:
– Filan yerde bir yastı daş var, altı xezinedi. Gedek daşı qaldır, xezinenin yarısı senin olsun. Menim qolum ağrıyır, qaldırabilmirem.
Molla Ehmedeli sevine sevine onun arxasınca düşür, oyuğa gedir. Daşın üstünü oxuyur, görür ki, doğrudan da daşın altında xezine var. Amma yazılıb ki, kim bu daşı qaldırsa öler.
Dağyanus çox bic çoban idi. Ona dedi:
– Eşi, her yazılana inanmaq olmaz. Daşı qaldır, xezineye sahib ol.
Molla Ehmedeli evvel qorxur, dünya mal şirin olar. Qolların çirmalayıb daşı qaldırır. Ne görür: bura böyük bir xezinedi, içi lel-cevahir ve qızılla doludur. Dağyanus da onunla birlikde xezineye girir. Görür ki, bir qılınç var, üstünde yazılı: “Daşı qaldırıb xezineye ilk gireni bu qılınçla öldürsen, xezineye sahib olabilersen.” Dağyanus tez kılınçı götürüb Molla Ehmedeli’ni öldürer. Gece iken xezineni yığır, varlı adam olur. Az zaman içerisinde Naxçivan’da padişahlığı öz eline geçirir, zalim bir
padişah olur.
Dağyanus her yere e’lan edir:
– Allah men özümem, sizin tanıdığınız Allah’ı tanımıram.
Dağyanus şahın zulmü erse dayanır. Günlerin bir günü Dağyanus’un qulağına yene bir milçek girir. Şah ne qeder çalışır milçeyi çucarabilmir. Vezire, vekile deyir:
– Başıma döyün, milçek çıxsın. Vezir ona deyir:
– Şah, senin ki, bir milçeye gücün çatmır qulağından çıxarasan, niye özünü Allah adlandırmışsan?
Dağyanusun açığı tutur, hamsının boynunu vurmaq emrini verir. Vezirlerden Temirxan, Müslüm, bir de birisi qaçırlar. Bunların qarşısına bir çoban çıxır. Çoban onlardan xeber alır:
– Hara gedirsiz? Ona deyirler:
– Zalim Dağyanus’un zulmünden baş götürüp qaçırıq.
Çoban deyir:
– Men de o padşahın zulmünden cana gelmişem. Sizinle qaçacağam, ona xidmet etmek istemirem.
Çobanın Kıtmir adlı bir iti de varmış. İt de bunların arxasınca gelir. Ne qeder eyleyirler, it onlardan el çekmir. Vurub bir ayağını, iki ayağmı, sonra da üç ayağını qırırlar, yene de onlardan el çekmir. Dağa çatanda görürler ki, itin ayaqları sapsağdı. Onu qovmaq isteyende it dile gelib deyir:
– Neye meni qovursuz? Men de Dağyanus Şah’ın zulmünden qaçıram.
Gedib bir mağraya çrarlar. Gece olduğundan bu mağarada qalmalı olurlar. Here başını bir daşın üstüne qoyub yuxuya gedir. Bir vaxt yuxudan oyanırlar. Bir-birlerine deyirler:
– Qalxın, günorta olmuşdur. Gör ne qeder yatmış, aclıq bizi elden salmış.
Temirxan’ı başqa dona salıb gönderirler ki, seherden çörek alıb getirsin. Temirxan sehere gedir. Baxır ki, heç bu gördüyü sehere benzemir. Her şeyin yeri de deyişmişdir. Gezib bir çörex ana tapir. Çörek alıb pulunu vermek isteyende çörekçi onun yaxasından tutub deyir:
– Bele çıxır ki, sen xezine tapmısan. Seni pad- şahm yanma aparacağam.
Çörekçi onun yaxasmdan el çekmir. Ses-küye adamlar gelir. Temirxan’ı padşahm yanma apa-rırlar. Temirxan bütün olub biteni padşaha söy-leyir. Padşah deyir:
– Sen evinizi tamyırsan mı? Temirxan deyir:
– Elbette, tamyıram.
Temirxan bunlarla gedir, öz evlerine çıxır. Bu evde bir ixtiyar qoca olurmuş. Ondan kim ol-duğunu xeber alırlar. O cavab verir:
-Menim babamın3 ceddi babasının adı Te-mirxan olmuştur.
Hesablayırlar ki, Eshabi-kehf adamları ma-ğarada üç yüz elli il yatmışlar. Her kes bu işe te-eccüb edir. Padşah, vezir, vekil, adamlar Te-mirxan’m başına toplaşıb yola düşürler ki, gedib onları debdebe ile sehere getirsinler.
Mağaranın yanma çatanda Temirxan deyir:
– Siz burada dayanın, men gedib yoldaşlarıma xeber verim, yoxsa qorxarlar.
Temirxan gedib bütün olub-bitenleri yol-daşlarına xeber verir.
– Evi yıxılmışlar- xariqedir, üç yüz elli il yat mış^. İndi ayrı zamandı, her şey deyişib.
Bunu eşidende hamsi Allah’a yavarırlar:
– İlahi, bizi ebedilik yuxuya apar! Ağızlarının sözü qurtaran kimi iki qaya gelib
ağız ağıza qavuşur, adamlar içeride qalırlar. O günden bu dağ Eshabi-kehf adlanır

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s