Göç Destanı

(Çin kaynaklarındaki şekli)

Uygur Elinde Hulin adında bir dağ vardı. Ondan Tuğla ve Selenge adında iki ırmak çıkardı. Bir gece oradaki bir ağacın üzerine gökten ilâhî bir ışık indi. İki ırmak arasında yaşayan halk bunu dikkatle takip ettiler. Ağacın gövdesinde gebe bir kadına benzeyen bir şişkinlik peydah oldu. O ışık dokuz ay, on gün o şişkinlik üzerinde durdu. Bu müddetin sonunda o şişkinlik yarıldı. İçinden beş çocuk çıktı. O ülkenin ahalisi bunları alıp bü-yüttüler. Bunların en küçüğünün adı Buğu Handı. Büyüyünce herkesi hükmüne alarak hükümdar oldu. Otuz göbekten fazla bir zaman geçtikten sonra Yulun Tigin padişah oldu. Çinlilerle birçok savaşlarda bulundu. Nihayet bu hale bir son ver-mek için oğlu Gali Tigin’i Çin hükümdar ailesinden Kiü-lien adlı bir kızla evlendirmeye karar verdi. Bu prenses, sarayını Hatun Dağında kurdu. Bu civarda Tanrı Dağı admda bir dağ, cenup tarafında da küçük dağ şeklinde ve Kutlu Dağ adını taşıyan bir kaya vardı. Hatun Dağı’na Çin elçileri bakıcıları ile birlikte geldiler. Onlar kendi aralarında dediler ki: “Hatun Dağı’nm saadeti bu kayaya bağlıdır. Bu hükümeti zayıflatmak için onu yok etmeli.” Bunun üzerine Tigin’i bularak Çinli prensesle yaptığı bu evlenmenin karşılığı olarak o kaya parçasının ken-dilerine verilmesini istediler. Tigin razı oldu. Fakat kayanın büyüklüğü yerinden kımıldatılmasma engel oluyordu. Kayanın çevresini odunlarla dol-durarak ateş verdiler, iyice kızdırdıktan sonra üze-rine keskin sirke dökerek parçaladılar. Sonra o par-çaları arabalara koyarak Çin’e götürdüler. Bu büyük bir hadise oldu. Memleketteki bütün kuşlar, hayvanlar kendi dilleriyle bu kayanın gidişine ağ-ladılar. Bundan yedi gün sonra da Tigin öldü. Ondan sonra bu memleket felaketten kurtulmadı. Halk rahat yüzü görmedi. Yulun Tiginden sonraki hükümdarlardan birçoğu çabuk öldüler. Bunun üzerine hükümdarlar payitahtlarını Hoçu’ya gö-çürmeğe mecbur oldular. Hakimiyetlerini oradan Beş Balığ’a kadar uzattılar.
Kaynağını Karakurum’dan alan Tuğla ve Se-lenge ırmaklarının birleştiği Kumlançu’da bir fın-dık ağacı ile bir kayın ağacı vardı. Bunların ara-sında bir dağ peydan oldu. Bir gece o dağın üzerine gökten bir ışık indi. Bu dağ günden güne büyüdü. Uygurlar bu hale şaştılar. Edep ve tevazu ile o ta-
rafa doğru gittiler. Oradan güzel musiki sesleri geliyor ve geceleri otuz adım çevresinde bir ışık görünüyordu. Nihayet doğum vakti geldi. Dağda bir kapı açıldı. İçinde birbirinden ayrı beş daire ve onlarda beş çocuk vardı. Ağızları üstünde asılı birer emzikle süt emiyorlardı. Halk ve beğler onları çok say-gıladüar. Büyükten küçüğe doğru çocukların adları Sungur Tigin, Kutur Tigin, Tükek Tigin, Ür Tigin, Buku Tigin’di. Bunların Tanrı tarafından geldiğini sanan Uygurlar içlerinden birini kağan yapmaya niyet ettiler. Buku akıl, ehliyet ve güzellikçe ötekilerden üstün olduğundan onu müttefiken kağan seçmeye karar verdiler. Büyük bir şölen yaparak onu usûlü dairesinde hanlık tahtına oturttular. Tanrı ona üç karga vermişti ki ülkede olup biteni kendisine haber verirlerdi. Bir gece Buku Han uyurken penceresinden bir kız girdi. Buku Han korktu. Fakat seslenmedi. Kız ikinci gece yine geldi. Buku yine korktu. Fakat yine sustu. Üçüncü gece, rüyasını anlattığı vezirin teşviki ile kızla görüştü. Her gece beraber Ak Dağa giderek orada konuşuyorlardı. Bir gece ak sakallı ve ak değnekli bir ihtiyar Buku Hanın rüyasına girdi. Ona fıstık şeklinde bir taş vererek bu taşı sakladığınız müddetçe dünyanın dört bucağına hakim olacaksınız dedi. Buku Hana yıllardan sonra çocuklarından biri halef oldu. Bu zamanda bütün hayvanların ve çocukların göç göç diye bağırdıkları işi-tildi. Bu manevî işaretin tesiriyle yurtlarını bırakıp göçtüler. Nerede durmak isterlerse bu sesleri duydular. Nihayet Beş Balığ’ın bulunduğu yere gelince sesler kesildi. Onlar da orada durdular ve beş mahalle yaparak Beş Balık adını verdiler.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s